Figuren - Modelfiguren

Nederlandse Stichting voor Modelfiguren

Ga naar de inhoud

Hoofdmenu:

Figuren

Modelfiguren of soldaatjes zijn ouder dan de weg naar Rome.
De geschiedenis van miniatuurfiguren gaat dan ook heel ver terug. Al in de graftombes van Egyptenaren werden deze aangetroffen.
Omdat miniatuurfiguren al zolang worden gemaakt, zijn ze er in allerlei soorten en maten. Sommige soorten worden niet of nauwelijks nog gemaakt. Andere zijn te koop in veel hedendaagse speelgoedwinkels of juist in zeer gespecialiseerde winkels.
De maten tussen de figuren verschillen sterk. Er werden en worden kleine figuurtjes maar ook hele grote gemaakt.
We spreken hierbij van "schalen".


Platte figuren

Dit zijn de meest klassieke tinnen figuren. Ze worden in productie gemaakt sinds ongeveer 1700.
Platte figuren worden gegoten in gegraveerde leisteenplaten. Ze zijn meestal 30 tot 40 mm hoog.
Hoewel het meestal om soldaatjes gaat zijn er ook steeds meer andere figuren bij gekomen.
Taferelen uit de geschiedenis, boerderijen, circussen en sinterklaas. Er is tegenwoordig een bijna eindeloos aanbod van afbeeldingen en taferelen.
Hoewel het om platte figuren gaat geeft een goede beschildering de nodige diepte.

Plastic figuren

Meest gebruikte materiaal is polyetheen (PE) of Polyvinylchloride (PVC). Dit zijn soepele, onbreekbare soorten plastic.
Hardplastic figuren van polystereen worden meestal geleverd als enkele figuren in de vorm van bouwdoosjes. Bekende merken hier zijn Historex uit Frankrijk, Airfix uit Engeland en Tamya uit Japan. Aparte vermelding verdienen de Elastolin (nu Preiser) figuren. Hard-plastic speelgoedfiguren van hoogwaardige kwaliteit. Zachtere plastic figuren zijn vanaf de jaren zestig in enorme hoeveelheden geproduceerd. Merken zijn Timpo Toys, Britain, Atlantic. Hedendaagse merken zijn bijvoorbeeld Esci, Italeri en Revell. Een nieuw soort figuurtje van de laatste jaren zijn de 10 cm hoge figuurtjes van de merken Papo, Plastoy en Bully.
Modelfiguren

De eerste modelfiguren stammen uit de jaren dertig. Bekend namen uit die tijd zijn Courtenay en Carman. Na de tweede wereldoorlog volgen bekende leveranciers als Stadden, Newton en Greenwood en Ball.
Vanaf de jaren zestig neemt het aantal verzamelaars enorm toe. In vele landen ontstaan (meestal kleine) bedrijven die zich op de productie van metalen figuren gaan richten.
De figuurtjes worden anders gegoten dan de oude tinnen figuren. Vele fabrikanten gebruiken een soort "spuittechniek' om de mallen te vullen. Hierdoor worden zeer gedetailleerde figuren gemaakt. Meest voorkomende maten zijn 54 mm en 90 mm maar er zijn ook steeds meer vooral grotere modelfiguren te koop. Ze worden door de verzamelaars over het algemeen zelf beschilderd.





Halfronde figuren

Deze figuren ontstonden in de 19e eeuw in Duitsland.
Ze waren steviger dan de platte figuren en daardoor meer geschikt om als speelgoed te dienen hoewel ze vaak een hoge concentratie lood hadden.
De bekendste fabrikant van deze figuren was Heyde.
Meestal waren ze 40 mm hoog. De oude figuren zijn zeer gewild bij verzamelaars.
Moderne figuren worden ook nog gemaakt, maar niet zoveel meer.
Bij de gietvormen die tegenwoordig worden verkocht gaat het meestal om halfronde figuren. Met deze vormen kunnen dan zelf 'oude' figuurtjes worden gegoten.
Speelgoedfiguren

Eigenlijk zijn alle oudere figuren ooit bedoeld als speelgoed. Toch zijn er een aantal apart te benoemen. De oude figuren waren vooral van lood en ijzer. Op het vasteland van Europa waren deze bijna altijd massief. In Engeland meestal hol. Merken zijn bijvoorbeeld W.Britains uit Engeland, Heyde uit Duitsland en Mignot uit Frankrijk. De oorspronkelijke antieke figuren kunnen bijna alleen nog maar worden gekocht op veilingen.
Tegenwoordig worden nog steeds 'speelgoedfiguren' gemaakt al zijn ze niet meer om te spelen.
Wargame figuren

Wellicht op het ogenblik de meest populaire figuren.
Er wordt door beoefenaars van "Wargame" vooral gespeeld met de figuurtjes.
Aan de hand van uitgebreide spelregels worden (historische) veldslagen nagespeeld.
De figuurtjes hiervoor zijn meestal van metaal maar ook plastic figuren worden wel gebruikt.
De meest gebruikte figuurtjes zijn 28 mm hoog, soms 15 mm en kleiner. Naast historische zijn er ook veel fantasy spelen.

In allerlei materialen

Als NSM beperken we ons vooral tot metalen (tinnen) en de verschillende soorten plastic/kunststof figuren. Wie echter wat speurwerk doet komt figuren tegen van allerlei soorten materialen. Zo waren in de 19e en begin 20e eeuw vooral ook soldaatjes en figuren populair van papier. De reden daarvan is natuurlijk niet zo moeilijk. Ze konden op een blad worden gedrukt, uitgeknipt en in grote aantallen verkocht. Ze waren dan nog goedkoper dan de toen bestaande tinnen en metalen figuren. Ook soldaatjes van hout en blik kom je tegen. Die worden af en toe ook nog wel gemaakt. Papieren soldaatjes worden ook nog wel gemaakt door een enkele firma, maar veel verkocht worden ze niet meer. Op de foto hiernaast papieren figuren van rond 1900. Ze werden vooral gedrukt in Noord-Frankijk waar veel drukwerk begin vorige eeuw vandaan kwam (Epinal). In Straatsburg is een museum met alleen papieren soldaatjes.
Geef je op voor onze nieuwsbrief
KVK: 41201368
Terug naar de inhoud | Terug naar het hoofdmenu